ในช่วงปี พ.ศ. 2567 ถึง 2568 การผลิตยางทั่วโลกทั้งยางธรรมชาติและยางสังเคราะห์มีปริมาณมากกว่า 40-41 ล้านตันต่อปี อายุการใช้งานเฉลี่ยของผลิตภัณฑ์ยางโดยรวมอยู่ที่ 5-10 ปี จึงเกิดขยะจากยางมากถึง 21-24 ล้านตันต่อปี คิดเป็นประมาณ 1% ของขยะโลกทั้งหมด ซึ่งขยะจากยางโดยส่วนใหญ่คือยางรถยนต์
เพื่อจัดการกับปัญหานี้ จึงมีการกระบวนการจัดการยางรถยนต์ที่หมดอายุหรือยางเก่าในระดับสากล (Global Waste Tire Management หรือ Global End-of-Life Tire (ELT) Management) เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และเปลี่ยนขยะจากยางให้เป็นทรัพยากรที่มีมูลค่า โดยนำกลับมาใช้ใหม่ในรูปแบบต่าง ๆ แทนที่จะปล่อยให้เป็นขยะฝังกลบ มีหลายวิธี เช่น
1. Energy Recovery หรือ Tire-Derived Fuel: TDF

การเปลี่ยนยางเป็นเชื้อเพลิง
คือการนำเศษยางรถยนต์เก่ามาบดให้เป็นชิ้นเล็ก ๆ เพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงทดแทนในระบบอุตสาหกรรมต่าง ๆ เช่น โรงงานปูนซีเมนต์หรือโรงไฟฟ้า กระบวนการนี้คิดเป็น 25% ของขยะจากยางทั่วโลก
จุดเด่น
- ลดการใช้เชื้อเพลิงจากฟอสซิลหรือถ่านหิน
- ลดขยะจากยางสะสมได้ดี
- ใช้ต้นทุนต่ำ
ข้อจำกัด
- สร้างมลพิษทางอากาศค่อนข้างสูง
- เนื่องจากขนาดของยางรถยนต์ จึงต้องใช้พื้นที่ที่มากขึ้นในการขนส่งและการจัดเก็บ
2. Pyrolysis

การย่อยสลายยางเพื่อให้ได้สารชนิดอื่น ๆ
คือกระบวนการย่อยสลายด้วยความร้อนในสภาวะที่ไม่มีออกซิเจน เพื่อเปลี่ยนยางรถยนต์เก่าให้เป็นน้ำมันเชื้อเพลิง (TPO) คาร์บอนแบล็ก (Carbon Black) และ ก๊าซ
จุดเด่น
- การจัดการขยะสมบูรณ์แบบ (Zero Waste)
- เปลี่ยนขยะให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่ขายได้ เช่น น้ำมันและคาร์บอนแบล็ก (Carbon Black)
- เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่าวิธี Tire-Derived Fuel
- การขนส่งและจัดเก็บง่ายกว่าวิธี Tire-Derived Fuel
ข้อจำกัด
- ใช้ต้นทุนสูง
- คุณภาพจากผลผลิตไม่คงที่
- กระบวนการมีการใช้ความร้อนที่สูง และมีก๊าซไวไฟที่เสี่ยงต่อความปลอดภัย
3. การหล่อดอกยาง (Retreading)

คือ กระบวนการนำยางรถยนต์หรือยางจากพาหนะต่างๆ ที่ดอกยางเสื่อมสภาพแต่โครงสร้างภายในยังคงแข็งแรงอยู่ มาผ่านกรรมวิธีทำความสะอาด ขัดผิวหน้ายางเดิมออก แล้วติดดอกยางที่หล่อขึ้นใหม่ลงไปแทน เพื่อให้นำกลับมาใช้งานได้อีกครั้ง
ประหยัดพลังงานได้ถึง 50% เมื่อเทียบกับการผลิตยางขึ้นมาใหม่ โดยส่วนใหญ่จะนิยมทำกับยางที่ใช้กับรถบรรทุก รถโดยสาร หรือเครื่องบิน
จุดเด่น
- ประหยัดกว่าการซื้อยางใหม่
- เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ใช้ทรัพยากรน้อยกว่าการผลิตยางใหม่
- เพิ่มอายุการใช้งานให้มากขึ้น
- ประสิทธิภาพใกล้เคียงยางใหม่
ข้อจำกัด
- ความร้อนสะสมสูงขณะใช้งาน และระบายความร้อนได้ไม่ดีเท่ายางล้อใหม่
- ไม่สามารถทำกับยางที่มีโครงสร้างภายในที่เสียหายได้
- การดูแลรักษายุ่งยากกว่ายางใหม่
4. การรีไซเคิลวัสดุ (Material recycling)

ยางรีไซเคิล (Recycled Rubber)
คือการนำยางที่ใช้แล้ว เช่น ถุงมือทางการแพทย์ ยางรถยนต์ ยางอุตสาหกรรม หรือเศษยางมาผ่านกระบวนการแปรรูป (บด หลอม หรือปรับโครงสร้าง) เพื่อให้สามารถนำกลับมาใช้งานใหม่ได้อีกครั้ง โดยยังคงคุณสมบัติเดิมบางอย่าง เช่น ความยืดหยุ่นและความทนทาน เป็นวิธีการที่ยั่งยืนที่สุด
ยางรีไซเคิล (Recycle Rubber) มีด้วยกัน 3 ประเภท คือ
- Crumb Rubber
ยางที่ถูกบดให้กลายเป็นเม็ดเล็ก ๆ - Reclaimed Rubber
ยางที่ผ่านกระบวนการความร้อนและเคมีเพื่อคืนสภาพให้ใกล้เคียงยางดิบมากที่สุด - Devulcanized Rubber
ยางที่ผ่านกระบวนการทางเคมีเพื่อสลายพันธะเชื่อมโยงระหว่างยางกับกำมะถันบางส่วน ทำ ให้ยางสามารถขึ้นรูปใหม่ได้ง่าย
จุดเด่น
- ลดขยะจากยางไปพร้อมกับการรักษาสิ่งแวดล้อม
- ช่วยลดปริมาณยางที่ต้องนำไปฝังกลบหรือเผา
- ประหยัดต้นทุน
- ช่วยลดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ
ข้อจำกัด
- คุณภาพยางไม่สม่ำเสมอ และจะมีคุณภาพลดลงทุกครั้งที่นำมารีไซเคิล ขึ้นอยู่กับแหล่งยางและกระบวนการรีไซเคิล
- คุณสมบัติด้อยกว่ายางใหม่บางด้าน เช่น ความแข็งแรง ความยืดหยุ่น การยึดเกาะที่ลดลง หรือกลิ่นยางที่เปลี่ยนไป
- อาจมีสารปนเปื้อน เช่น โลหะหรือสารเคมีตกค้าง
- ไม่เหมาะกับงานที่ต้องการความแม่นยำสูง เช่น ชิ้นส่วนเครื่องจักรที่ต้องรับแรงสูง
- ข้อจำกัดด้านมาตรฐานความปลอดภัย เช่น ไม่สามารถใช้ได้กับผลิตภัณฑ์ที่ข้องเกี่ยวกับอาหาร หรืออุปกรณ์ทางการแพทย์
การใช้ยางรีไซเคิลกับงานประเภทต่าง ๆ
ยางรีไซเคิล (Recycle Rubber) สามารถประยุกต์ใช้กับงานได้หลากหลาย เช่น
- พื้นสนามกีฬา / สนามเด็กเล่น
- พื้นยางกันกระแทก และวัสดุปูพื้นต่าง ๆ
- งานก่อสร้าง
- ผสมในยางมะตอยในการสร้างถนนยางพารา
- งานตกแต่งและเฟอร์นิเจอร์ เช่น แผ่นกันลื่น หรือวัสดุซับเสียง

มองหาแนวทางการจัดการยางใช้แล้วอย่างยั่งยืนอยู่หรือไม่?
ที่ Inter Rubber เราพร้อมสนับสนุนการจัดการยางที่ใช้แล้วอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ร่วมขับเคลื่อนอนาคตของอุตสาหกรรมยางด้วยแนวทาง Global Waste Tire Management ที่ตอบโจทย์ทั้งด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนไปกับเรา


